Beeldmateriaal kaalslag Kloosterburen, door Staatsbosbeheer (2020)

Lokatie: Kloosterburen, Hogeland, zuidoostelijk dorpsbos (niet te verwarren met het westelijker gelegen dorpsbos, waarover later meer)

Terreinbeheerder: Staatsbosbeheer

Aanleiding kap: essentaksterfte

Tekst (fragmenten) op informatiebord (met hier en daar in rood gemarkeerd waar ik mijn twijfels over heb):

"Aanpak essentaksterfte dorpsbos Kloosterburen. De laatste jaren zijn ook in onze omgeving steeds meer bomen aangetast met Essentaksterfte, een agressieve schimmelziekte waarvan de bomen niet herstellen. Door essentaksterfte aangetaste bomen zijn herkenbaar aan de dode takken in de bladerkroon. Door essentaksterfte aangetaste bomen worden zwakker en zijn daarom gevoeliger voor secundaire besmettingen met bijvoorbeeld honingzwam. Ook in het bos van Kloosterburen is te zien dat er steeds meer essen omvallen. Uit veiligheidsoverwegingen verwijdert Staatsbosbeheer daarom zieke essen. De es is een soort die uitstekend gedijt op de rijke grond en daarom komt deze boom veel voor op de Groninger kleigrond. De essentaksterfte heeft daarom grote gevolgen voor de dorpsbossen in Noord-Groningen, ook voor het dorpsbos van Kloosterburen"

"Wat gaat Staatsbosbeheer hier doen? Staatsbosbeheer start in week 42 met het verwijderen van alle essen in het bos bij Kloosterburen [...] Nadat de essen zijn verwijderd gaan we aan de slag met de nieuwe ontwikkeling van het bos. Deels zal er herplant plaatsvinden van jonge boompjes, naar verwachting in het najaar van 2021. Op andere plekken kan de bestaande ondergroei de kans krijgt (?!) een nieuw bos te vormen. Op deze manier kan een soortenrijk, gemengd en aantrekkelijk bos ontstaan voor de toekomst."

Vervolg tekst informatiebord Staatsbosbeheer:

"In bossen in omliggende dorpen hebt u kunnen zien dat het verwijderen van de essen zeer ingrijpend is voor het aanzien van het bos. Het zagen van de essen vindt plaats met een oogmachine, een 'harvester', en neemt naar verwachting ongeveer twee weken in beslag. Deze geavanceerde oogstmachine kan nauwkeurig en precies werken. Hij velt en onttakt de bomen en zaagt de stam in stukken van de gewenste lengte. [...] De stammen worden later opgehaald door een andere machine, een uitrijder, die de stammen opstapelt in de bosrand langs de openbare weg, in afwachting van transport van de afnemers. Het hout van de essen wordt verkocht en de opbrengst van de houtverkoop wordt gebruikt om de kosten zoveel mogelijk te dekken. Beschadiging van de berm wordt zoveel mogelijk voorkomen." 

Bomen met een respectabele leeftijd gaan massaal om...

Vervolg tekst informatiebord Staatsbosbeheer:

"De machine zal zoveel mogelijk over de takken van de gevelde bomen rijden over het pad dat hij door het bosvak maakt, het zogenaamde dunningspad. Mogelijk wordt een deel versnipperd en afgevoerd. In een enkel geval zal het onvermijdelijk zijn dat een andere boomsoort wordt weggehaald om de machine ruimte te geven..."

 

 

"... maar in principe worden alleen essen omgezaagd. We volgen uiteraard de procedure van de Gedragscode Bosbeheer. Hoewel de 'harvester' nauwkeurig kan werken en de ondergroei zoveel mogelijk spaart blijft het een zware machine die bovendien bomen omzaagt..."

 

"Het beeld van het bos zal, zeker op plaatsen waar veel essen staan, drastisch veranderen. Dat is niet mooi maar onvermijdelijk. Er kan sprake zijn van geluidsoverlast of andere hinder. [...] Op langere termijn komt er een veelzijdiger, gevarieerder bos voor terug, dat daardoor ook beter bestand is tegen plagen. Maar dat is een proces  van jaren en is daarom een schrale troost."

Beschadigde bomen...

Schade aan de bosbodem...

En oogst, vooral héél veel oogst...

Alle bijgevoegde foto's zijn in november 2020 gemaakt door Blogwachter.

Beeldmateriaal kaalslag Zuidoostelijk Lauwersmeergebied (05-12-2020)

Gebied: Zuidoostelijk Lauwersmeergebied, Groninger Hogeland.

Beheerder: Staatsbosbeheer.

Status: natuurgebied en militair terrein

Reden bezoek en documentatie: grootschalige kaalslag, op dit moment óók op andere lokaties in het gebied

De foto's betreffen het gebied direct ten noorden van de Westpolder, op de meest oostelijke hoek.

Wat opvalt: ook veel gezonde maar gekapte elzen...

Alle bijgevoegde foto's zijn op 5 december 2020 gemaakt door Blogwachter

Beeldmateriaal kaalslag dorpsbos Kleine Huisjes (17-12-2020)

"Zwijgen is goud" zeggen (en zwijgen!) de mensen.

Eindelijk ben ik overtuigd: ik onthoud mij voortaan van analyse en/of commentaar!

Afgezien, natuurlijk, van de hoogstnoodzakelijke informatie bij het beeldmateriaal: plaats, tijd, terreinbeheerder en (officiële) aanleiding voor de kap.

En een enkele keer: wat opvalt.

De beelden zijn lekker beknopt en kunnen uitstekend voor zichzelf spreken.

Bijkomend voordeel: het scheelt iedereen - en vooral mijzelf - een hoop tijd!

Kleine Huisjes is een dorpje in het noordwesten van het Groninger Hogeland.

De aanpalende dorpsbosjes (Tammo Wierengabos en Rieks Leegtebos) zijn in beheer van Staatsbosbeheer. 

Aanleiding voor de kap op onderstaande foto's was de essentaksterfte.

Essenhout is te herkennen aan de lichte kleur van het hout.

De oranjegekleurde oogst is afkomstig van gesneuvelde elzen.

De aanleiding voor de grootschalige elzenkap te Kleine Huisjes is onbekend.

Alle bijgevoegde foto's werden door Blogwachter gemaakt op 17 december 2020.

Boomakker Kruisweg: eindresultaat 'verjonging' Staatsbosbeheer in beeld

"Kruisweg, bos weg..."
Helaas: die voorspelling is uitgekomen:

Boomakker Kruisweg (Kloosterburen), 4 februari 2019. Foto Blogwachter

Het goede nieuws is dat er inmiddels herplant heeft plaatsgevonden. 
Het slechte nieuws is dat het kaalgeslagen bos nu meer op een akker lijkt dan op een bos.
Op een aardappelveld, om precies te zijn.
Met dit verschil dat de 'veren' (jargon voor kniehoge herplant) te Kruisweg in de geulen werden geplant, terwijl aardappels gewoonlijk juist bovenop het heuveltje worden gepoot.

Een beetje gek is dit wel, want deze boomakker is in beheer van StaatsBOSbeheer.  Zoek de verschillen met een aardappelveld in de omgeving van de boomakker:

Foto boven: aardappelveld, foto onder: boomakker.
Foto's Blogwachter

Net als een aardappelveld heeft de boomakker te Kruisweg (Kloosterburen) machines gezien.
Wat heet...
De oogstmachine en de uitrijder kennen we al.
Vervolgens - hier ging wel enige tijd overheen - kwam de versnipperaar, vermoedelijk net toen het allerlaatste egeltje opgelucht adem haalde...

Enige tijd later werd de bodem nóg eens flink overhoop gehaald.
Vervolgens werden er, door een behendige en zelfs handzame graafmachine, diepe geulen gegraven.

Graafmachine te Kruisweg, maart 2019

De 'veren' werden met de hand geplant, dát dan weer wel.
Een deel ervan zelfs eigenhandig, door een blijmoedig troepje schoolkinderen, wat beslist een feest was om te zien:

Schoolkinderen planten bomen te Kruisweg. Maart 2019, foto Blogwachter

Met liefde voor de natuur kun je niet vroeg genoeg beginnen, zullen de boswachters hebben gedacht.
Zo te zien zaten er zelfs kleuters tussen.
Zelf leken de boswachters overigens het meest te genieten van dit feestelijke evenement, dat in de praktijk hooguit enkele uren duurden.
Wel werden de werkzaamheden urenlang minutieus voorbereid: terrein zorgvuldig afzetten met groene linten, rijen met spades klaargezet langs het pad, welkomstbord...
Er leken zelfs diverse opa's en oma's van de partij.

Bomen planten is niet moeilijk, een kind kan het!
Voor het kappen moet je wel iets vroeger op staan, maar ook dat (kappen) is dankzij de moderne techniek in twee minuten gebeurd.
Opgeruimd staat netjes!

Meer heb ik eigenlijk niet toe te voegen, aan mijn observaties over de al zovéél besproken perikelen te Kruisweg.
Het wás een mooi bos, dat wel.
Dit is goed te zien op de volgende video die ik in het voorjaar van 2018 maakte in het centrale deel van het bos:

Voor de goede orde: dit was het oudste stuk bos met de grootste essen en precies dit stuk zag er in het vroeger voorjaar van 2019 zó uit:

Boomakker Kruisweg, centrale bos zoals te zien op bovenstaande video.
Foto Blogwachter, februari/maart 2018

Het kan verkeren!
Desondanks wandel ik er nu zelfs weer, sinds de jonge aanplant.
Dit omdat er nu tenminste weer íets is om naar uit te kijken.
Gelukkig zijn er nog wel wat vogels - hoewel niets in vergelijking met het symfonie-orkest dat ons vorig voorjaar in de vroege ochtend wekte - en de overgebleven meidoorns zien er bijna opgetogen uit in hun bruidskleed (dat wordt kindjes maken!)
Maar ja: 'hoe krijg je ze weer groot', onder beheer van een organisatie als Staatsbosbeheer...

Kruisweg: 'eilandje' overgebleven bos, dikke bomen eruit... zelfs hier is door het geweld van de harvesters niet veel over gebleven.
Foto Blogwachter, feb./maart 2019

Wel zijn, helaas, de meeste paden verziekt (of deels ondergraven) en hangen veel overgebleven bomen er zo ongeveer horizontaal overheen(zie bovenstaande afbeelding).
Vrijwel alle lijsterbessen zijn plat, en de jonge kastanjes die beschermd zouden worden (groen lintje) helaas eveneens.
De sperwer heb ik niet weer gezien.
De nieuwe 'veren' (van de keizer?) zijn op minder dan een meter van elkaar geplant, en vaak zit er zelfs maar een halve meter tussen.
Een typisch productiebos, kortom, waar de bomen zo snel mogelijk zo recht mogelijk omhoog moeten.
Er werden vooral veel esdoorns aangeplant (nog in de luiers), maar ook wat eiken, berken, rozen (?! met veel stekels...), elzen - volgens het principe: 'Els eruit en Elsje erin' - en, volgens de boswachters, zelfs walnoten!

Voorbeeld van een 'veer': stekje van een els ('Elsje' in dit geval).
Foto Blogwachter, mei 2019.

Het áller fijnste is dat er voorlopig écht geen machines meer schijnen te komen.
Het egeltje uit mijn tuin lijkt ineens verdwenen, alsof ie het rook...
Zou er een nieuwe lichting egeltjes op de boomakker pionieren?
Ik hoop met heel mijn hart dat er, ergens in de omringende tuinen, nog een vriendje of vriendinnetje voor hem/haar te vinden zal zijn...

De koekoek, die ouwe kraker en bandiet, heb ik tenminste alweer gehoord... voor de spechten hield ik mijn hart vast, maar zij schijnen inmiddels in een aanpalende privé-tuin te nestelen.
De natuur is 'veer'-krachtig... dat blijkt maar weer!

Maar oordeel zelf.
De volgende beelden zijn allemaal gemaakt in de winter en het vroege voorjaar van 2019:

Boomakker Kruisweg, jan/feb/mrt/april 2019. Foto's Blogwachter